detaljnije pretraživanje   pomoć

materija (l.mater mati, materia)
tvar, stvarna sadržina prostora ili jednog dela prostora, ono što ispunjava prostor a čiji se fizički karakter označava kao "masa", telesna tvar, ono od čega je telo sastavljeno (supr. forma); sadržina, predmet (napr.govora, proučavanja); tkanina; materija morbi ili materija pekans (l.materia morbi, m.peccans) med.uzrok bolesti

materijacija (nl.materiatio)
stvaranje (ili: obrazovanje) građe (ili: materije, tvari)

materijal (l.materia)
građa za neki rad, predmet obrade; sprema, pribor, oprema; građa, gradivo

materijalan (l.materialis)
tvarni, telesni, stvaran, koji se tiče onoga od čega se neko fizičko telo sastoji; bitan, sadržajan (supr. formalan); materijalna istina prav.najveći stepen izvesnosti do koje sudija može doći u krivičnom postupku; materijalni interes stvarna korist, bitna korist; materijalna tačka geometrijska tačka sa fizičkim značenjem, tj.tačka koja ima svojstvo lenivosti ili inercije (pojam koji je u XVIII stoleću stvorio Dubrovčanin Ruđer Bošković); up. geometrijska tačka

materijalist (fr.matérialiste)
fil. 1. pristalica materijalizam; supr. idealist; 2. čovek koji ceni samo materijalna dobra i teži samo za materijalnim dobrima, sebičnjak

materijalistički (fr.matérialiste)
koji je u skladu sa učenjem materijalizma, naklonjen materijalizmu

materijalizacija (nl.materialisatio)
tobožnje otelovljenje, ovaploćenje duhova onih koji su umrli, kako veruje spiritizam; postajanje telesnim, pretvaranje nečega eteričkog u telesno

materijalizam (fr.matérialisme, l.materialis)
fil. teorijski: shvatanje koje smatra tvar ili materiju kao jedinu supstanciju sveta i kao suštinu svih stvari, pa i psihičke (duševne) pojave samo kao funkcije materije; dijalektički materijalizam-marksistička filozofija, "...nauka o najopštijim zakonima kretanja i razvitka prirode, ljudskog društva i mišljenja" (Engels); praktički ili etički materijalizam: učenje koje postavlja kao cilj života čulno uživanje sadašnjice, a čulna ili materijalna dobra smatra kao jedini stvarni osnovi života i kulture; istorijski materijalizam primena dijalektičkog materijalizma na istraživanje istorije, primena na društvene nauke: "Privredni sklop (ekonomska struktura) društva jeste stvarna osnova na kojoj se podiže pravni i politički nadgradak (pravna i politička nadgradnja), i kojoj odgovaraju određeni društveni oblici svesti... Načinom proizvodnje materijalnog života uslovljeno je društveno, političko i životno zbivanje uopšte" (Karl Marx, Zur Kritik der politischen Ökonomie, predgovor, 1859); mehanički materijalizam učenje koje smatra da živi organizam nije ništa drugo nego složen mehanizam, i da se, prema tome, živa materija ne razlikuje od mrtve; supr. idealizam

materijalizirati ()
v. materijalizovati

materijalizovati (fr.matérialiser)
učiniti nešto telesnim, pretvarati (ili: pretvoriti) u telesno, ovaploćavati, ovaplotiti, oteloviti, otelovljavati; pridati (ili: pridavati) čemu prirodu telesnog

Naslovna strana - Postanite saradnik - Forum - IE8 akcelerator - O projektu