detaljnije pretraživanje   pomoć

princip (lat. principum)
početak, poreklo, počelo, izvor, praizvor; načelo, osnov, praosnov, osnovni uzrok, prabiće, tvorac, začetnik; osnovna tvar, pratvar, pramaterija; temelj, podloga, osnovno pravilo, osnovni pojam, osnovno učenje, osnovna misao neke nauke; načelo, naročito načelo po kojem čovek živi i radi; fil. izvor saznanja, osnov saznanja, ono što leži u osnovima stvari (princip bića), ili ono na što se saznavanje nužno oslanja (princip saznanja), ili načelo po kojem se radi (praktični princip); v. i principi.

princip kauzaliteta ()
zakon uzročnosti; v. kauzalitet.

principal (lat. principalis)
glavna ličnost, načelnik, poglavar, upravnik, gospodar; naročito: upravitelj škole, domaćin kuće, sopstvenik radnje, gazda, šef; opunomoćenik; muz. glavna, obično spreda, svirala na orgulji; u složenicama znači: glavni, npr. principal-bas glavni bas; principal-glas glavni glas, solo-glas; principal-dužnik glavni dužnik; principal-poverilac glavni poverilac itd.

principalan (lat. principalis)
prvobitan; otmen, odličan; glavni, poglaviti, najvažniji, najznatniji.

principalitet (lat. principalitas)
prvenstvo, starešinstvo, upravništvo; pravo i vlast domaćina.

principalka (lat. principalis)
domaćica kuće, gazdarica; šefovica.

principat (lat. principatus)
po Momzenu prvo doba Rimskog Carstva nasuprot dominatu Dioklecijanovu; prvenstvo, prvo ili najviše mesto u državi ili vojsci, zapovedničko mesto; vladarstvo, vladavina, carevanje, kraljevanje; kneževsko zvanje i vlast, kneževstvo, kneževina.

principi (lat. principia)
pl. početna učenja, osnovna učenja, osnovne misli, načela; fil. počeci, osnove svega što postoji, npr. voda(Tales), vazduh(Anaksimen), vatra ili etar(Heraklit), broj(Pitagora), atomi(Demokrit), ideje(Platon), oblik i materija(Aristotel), dah ili pneuma(stojici), supstancija(Spinoza), monade(Lajbnic), ja(Fihte), apsolutno(Šeling), volja(Šopenhauer), nesvesno(Eduard Hartman) itd.

principijelan (lat. principialis)
prvobitan, osnovni, početni; koji je u skladu sa principom, načelan, dosledan.

principijum ekskluzi tercii sive medii  (lat. principium exclusi tertii sive medii)
jedan od četiri zakona mišljenja, "stav isključenja trećeg" ili "stav isključenog trećeg suda" između dva kontradiktorna suda, po kome svaka stvar mora ili postojati ili ne postojati, pošto je nešto treće nemoguće; ili logički formulisan: 1. Jednom subjektu mora se ili pridati ili odreći jedan dati predikat (A mora biti B ili ne biti B, nešto treće je nemoguće); 2. Od dva protiv rečna suda jedan mora biti istinit, ne mogu oba biti lažna.

Naslovna strana - Postanite saradnik - Forum - IE8 akcelerator - O projektu