Нажалост, наши компјутераши
Interoperabilnost nije strogo informatički, loše prevedeni anglicizam. Evo šta kaže Oxford English Dictionary za
interoperable (pazi na datume):
[f. INTER- 2a + OPERABLE a.]
Able to operate in conjunction.
1969 Nature 29 Nov. 839/1 Skynet is inter-operable with the IDCSP system and is intended to be inter-operable with its successor now in view. 1970 Sci. Jrnl. Mar. 13 In other respects the two nations' forces are working in parallel and Skynet [the Royal Navy's military satellite communications system] is compatible and interoperable with the US Defence Communication Satellite system. 1970 Fremdsprachen XIV. 220/1 Sometime in the mid-1970s the communications..will not only be interoperable among themselves, but with United States, Canadian and Australian services also.
A ovo za
operable:
[< post-classical Latin operabilis working, active, efficacious (4th cent.), able to be produced or affected by action (c1250, after 1300 in British sources) < classical Latin oper{amac}r{imac} OPERATE v. + -bilis -BLE suffix. Compare Middle French operable pushing into action, causing to act (c1450), French opérable able to be operated on (1845-6).]
A. adj.
1. Able to be operated; practicable. rare before 20th cent.
1646 SIR T. BROWNE Pseudodoxia Epidemica I. iii. 9 Being uncapable of operable circumstances..they onely gaze upon the visible successe.
1911 H. S. HARRISON Queed xiii. 160 How could this principle be..reduced to an operable law? 1961 Med. in Nat. Def. (Final Rep. Office of U.S. Asst. Secretary of Defense) vi. 69 Visual and operable training aids..were used in support of Army Medical Service mass casualty exercises. 1988 Times 6 Oct. 24/5 Vast quantities of water pass through the steam-powered heating system operable throughout the plant.
2. Med. Able to be operated on; suitable for treatment by a surgical operation.
1904 Arch. Middlesex Hosp. 3 163 Patients..are admitted in practically all cases for operable cancer. 1967 Brain 90 32 He refused surgical treatment for the carcinoma, although bronchoscopically the growth was considered to be operable. 1993 Brit. Jrnl. Surg. 80 43/1 The records of 227 premenopausal women with operable breast cancer treated between 1979 and 1988 were studied.
{dag}B. n. Something that may or should be done; a matter or point of practice. Obs.
1677 T. GALE Court of Gentiles: Pt. IV IV. 6 So Aquinas ‘Synesis or sensate judgment imports a right judgment about particular operables’.
U
Velikom rečniku stranih reči i izraza za
operabilan stoji „1. koji radi, deluje, kojim se može rukovati“, tako da prevod nije pogrešan. Dakle,
interoperabilnost je sasvim dobro sastavljena riječ, a ne bih se začudio da se odavno koristi kod nas.
никако да се угледају на лекаре, па за сваки могући појам воле да се размахују енглеским изразима,
Budući da
operabilan znači i „koji se može izlečiti operacijom“ (prema
Velikom rečniku), u ovom su se slučaju poprilično ugledali na ljekare.
за које и да им неко понуди превод испалили би као из топа да „то не значи то“,
Pošto nema standardnog rječnika kompjuterskih pojmova, ima mnogo prostora za raspravu, i treba podržavati nastojanja da se sastave precizniji prevodi ako je to moguće, pogotovo na osnovu osluškivanja prakse. Ne treba sastavljati grube prevode pošto-poto, samo da ne bismo koristili anglicizme. Npr. kao jedan takav prevod mi se čini
ćaskanje, jer nisam slušao prije deset godina da je iko ćaskao na mIRC-u, ili da i danas ćaska na ICQ-u, već je trebalo prosto
pričati na mIRC-u,
pričati na ICQ-u,
pričati na Google Talk-u, itd. U ovom slučaju svakako možemo reći u nekom slobodnijem kontekstu da su sistemi
spojivi ili
usaglašeni, ali je
interoperabilnost sasvim dobro sastavljena riječ, pogotovo kada nam treba standardna, međunarodna stručna terminologija. Vidi na primjer ovdje:
http://e-hrvatska.hr/sdu/hr/ProgramEHrvatska/Provedba/Interoperabilnost.htmlјер им површно познавање енглеског језика замућује вид, што повлачи да не схватају значење појма, већ једино знају шта се њиме означава.
Izvorno značenje pojma nije toliko bitno koliko je ono što se njime sada označava. Ako se za to kod nas koristi neki drugi izraz koji nema veze s izvornim značenjem stranog pojma, može i tako. U ovom slučaju ne možemo zabraniti
interoperabilnost kao pogrešan prevod, mada ima i drugih načina da se isto kaže, pogotovo u slobodnijim kontekstima.
